Home Artikelen Geestelijk De vervangingsleer

De vervangingsleer

'geënt op de edele olijf' - Romeinen 11:16-21 Klik voor ware grootte
'geënt op de edele olijf' - Romeinen 11:16-21

Echt gebeurd

Rebecca van Gelder leeft nog in de herinnering van velen voort als 'tante Rebecca'. Zij was een intelligente, jonge Joodse vrouw. Zij kwam tot het inzicht dat Yeshua (Jezus) inderdaad de beloofde Messias was en is. Zij kwam ook tot de conclusie dat de doop van groot geestelijk belang is en zij liet zich dopen. Na afloop van de doopceremonie kwam een dame, een lid van de gemeente, Rebecca feliciteren…

'Wat fijn, Rebecca, dat je nu bij ons bent gekomen' zei de dame vriendelijk. Rebecca, niet op haar mondje gevallen, reageerde: 'Nee, jullie zijn bij ons gekomen'. Zo zitten we nu middenin de problematiek van de vervangingsleer.

Vervangingsleer

Eerst een korte weergave van de basisuitgangspunten van de vervangingsleer. In feite komt het erop neer dat ervan wordt uitgegaan dat de kerk van Christus de plaats en de rol van Israël in Gods heilshandelen heeft overgenomen. Israël, als Gods uitverkoren volk is uitgespeeld. Men redeneert:

  • Jezus Christus kwam, naar de Schriften, als Jood onder de Joden. Maar zij hebben hem niet aangenomen. Toch was er een klein deel dat Hem wel als Messias erkende. Dit gelovige deel uit Israël wordt dan ‘het ware Israël’. Zij zijn de ‘echte Joden’, het ‘geestelijk Israël’. Als bijbels bewijs worden bijvoorbeeld Romeinen 9:6-8 en Romeinen 2:28 en Romeinen 29 aangehaald. De belofte aan Abraham sloeg in feite op Christus (Galaten 3:19) en via Hem zijn die beloften op allen die Jezus Christus aanvaarden als Verlosser overgegaan. Dus op de kerk van Christus.
  • Die gelovige Joden predikten het Evangelie ook aan de heidenen, die door het geloof samen met de gelovige Joden het ‘zaad van Abraham’ gingen vormen. Deze groep is dan het ‘geestelijk Israël’ of het ‘nieuwe Israël’ of het ‘ware Israël’ dat het ‘Israël naar het vlees’ heeft vervangen.

Men zet dan de hele Schrift en alle beloften voor Israël in het licht van deze twee stellingen, waardoor Israël geen Israël meer is, maar de kerk in de plaats van Israël is gekomen. Het oude, natuurlijke Israël kan alleen nog maar meedoen in Gods heilsplan als men zich bekeert tot Jezus Christus en Hem als Messias aanvaardt. We komen nog terug op deze ongelooflijk beperkte en enge visie op de Heilige Schrift. In het vervolg lichten we deze bewering vanuit de Schrift toe.

Dwaalleer

We hebben het over de oudste dwaalleer van de kerk. Een dwaling die niet alleen de kerk, maar vooral ook het Joodse volk veel schade en leed heeft gebracht. Een valse leer, die nog steeds in veel kerken bewust als een van de uitgangspunten van hun theologie wordt gehanteerd. Ook is deze visie meestal onbewust zelfs onder Christenen, die van harte bijbelgetrouw willen zijn, nog springlevend. Waar komt deze dwaalleer, die we hierboven kort schetsten, vandaan? Er zijn heel wat definities van de vervangingsleer. We geven nog een korte definitie en lichten deze verder toe in de volgende paragrafen.

De vervangingsleer is de theologie, de visie, de leer, de bewuste of onbewuste gedachte dat de kerk van Christus de plaats van Israël in Gods heilshandelen heeft overgenomen Kort gezegd:
De Kerk is in de plaats van Israël gekomen.

Deze visie is al vrij vroeg in de tweede eeuw van onze jaartelling ontstaan. Dr. Hans Jansen concludeerde: ‘In het centrum van de theologie van de oude kerk staat de theologische visie dat de kerk-uit-de-volken uitverkoren is om de erfenis van het verworpen Joodse volk over te nemen’. Zo werd Israël helemaal ‘weggetheologiseerd’ uit de verkondiging van de kerk. Het Joodse volk had hun Messias verworpen en was ‘dus’ door God verworpen. De kerk was het ‘geestelijk Israël’. Beloften voor Israël werden vergeestelijkt en op de kerk toegepast. Uiteraard bleven de oordeelsprofetieën voor Israël staan. Logisch dat na al die eeuwen van theologie en exegese waarin Israël geen rol speelde er nu zo weinig visie is op Gods machtige daden voor Zijn uitverkoren volk. We gaan nu na hoe de vervangingsleer is ontstaan.

Een eeuwenoude geschiedenis

In het jaar 70 werden Jeruzalem en de Tempel door de Romeinen verwoest. Zoals de Here Jezus al had voorzegd.

“En Hij antwoordde en zeide tot hen: Ziet gij dit alles niet? Voorwaar, Ik zeg u, er zal hier geen steen op de andere gelaten worden, die niet zal worden weggebroken”.

Matteüs 24:2

In het jaar 135 werd een Joodse opstand onder leiding van Bar Kochba buitengewoon wreed door de Romeinen neergeslagen. De grote ballingschap onder alle volken was begonnen. Maar tot verbazing van de jonge kerk bleef de synagoge springlevend. De kerk zag de synagoge als een soort concurrent. Er ontstonden felle discussies. Van Joodse kant werd aangevoerd: “Niemand van Zijn volk heeft Yeshua als Messias aanvaard”. Wat niet waar was, want in Jeruzalem waren er voor het jaar 70 naar schatting tussen de 15.000 en 20.000 gelovigen (zie Handelingen 4:4 en Handelingen 21:20). Nog tot omstreeks 350 was er een Joods Christelijke kerk waar de gelovigen de Sabbat en de bijbelse feesten vierden. Een ander argument van Joodse zijde was: 'Het beloofde Koninkrijk is niet gekomen, dus Yeshua kan de Messias niet zijn'. Felle twistgesprekken, leidden tot polarisatie, waaruit helaas vaak scheldpartijen, beschuldigen en uiteindelijk een anti-Joodse theologie uit voortkwamen. Bijvoorbeeld al in het jaar 140 zei de kerkvader Justinus de Martelaar:

“Wat uw Schriften betreft, of liever gezegd, niet de uwe maar de onze...”.

St. Justin Martyr Dialogue with Trypho

They are contained in your Scriptures, or rather not yours, but ours.

Zo zien we al dat de kerk meende dat zij de rol van Israël had overgenomen!

In dezelfde tijd beweerde Tatianus, een andere kerkvader, dat de Joden waren ontzet uit hun status van Gods uitverkoren volk. De kerk had hun plaats ingenomen. Uiteraard moesten de uitleg van de Bijbel en de theologie aan deze visie worden aangepast. Zo kwam de vervangingsleer tot stand.

Dubbele schade

Vanuit de synagoge kwam er stevige tegenstand tegen de boodschap dat Yeshua (dit is de Joodse naam van Jezus) de Beloofde Messias zou zijn. Vaak kon men de Joodse argumenten niet of nauwelijks weerleggen. Scherpe polemieken ontaardden zoals reeds gezegd, vaak in scheldpartijen.
Twee voorbeelden: Johannes Chrysostomos liet zich omstreeks 386 uit zijn ‘gulden mond’ (Chrysostomos betekent ‘gulden mond’) ontvallen:

‘De synagoge is erger dan een bordeel… een tempel van demonen… een plek waar de moordenaars van Christus samenkomen.’

Chrysostom - Sermons on Jews and Judaizing Christians

… a place worse than a brothel and a drinking shop; it was a den of scoundrels, the repair of wild beasts, a temple of demons, the refuge of brigands and debauchees, and the cavern of devils, a criminal assembly of the assassins of Christ.

Een andere kerkvader, Cyprinanus, schreef een kleine 100 jaar eerder:

‘De Bijbel zegt zelf dat de Joden vervloekt zijn… de duivel is de vader van de Joden’.

St. Cyprian - A Pope like no other

"the Bible itself says the Jews are an accursed people ... the devil is the Father of the Jews."

Ruimte ontbreekt om een lange lijst van anti-judaïstische, anti-Joodse en antisemitische uitspraken te maken. Het verdrietige van deze zaken is het feit dat deze kerkvaders in veel opzichten heilige mannen van God waren en alles, zelfs hun leven, voor het Evangelie van de Here Jezus over hadden. Maar wat Israël betreft dwaalden zij wel zeer. Zij hebben de kerk op een verkeerd spoor gezet. Tot vandaag zijn veel kerken nog niet bevrijd van de smetten van deze vervangingsleer. Mede hierdoor is men blind voor het feit dat God in onze dagen land en volk van Israël herstelt en dat dit alles gebeurt als voorbereiding van de komst van de Verlosser. Met schrik zal men zien, hoe ook voor Zijn tweede komst geldt:

“De Verlosser zal uit Sion komen”

Romeinen 11:26

Voor het Joodse volk heeft de vervangingsleer veel leed veroorzaakt. Toen de kerk in de tijd van Constantijn de Grote staatsgodsdienst werd en aan de macht kwam werd deze anti-Joodse theologie in de praktijk omgezet. In de eeuwen tussen 300 en 800 kwam er een groot aantal anti-Joodse wetten. In de harten van de gelovigen werd zaad van het antisemitisme gezaaid.

Vreselijke vruchten

Antisemitische wetten die de Nazi’s in de periode 1933 – 1941 tegen de Joden uitvaardigden leken verdacht veel op deze anti-Joodse wetten. Het zaad van het antisemitisme droeg de gruwelijke vruchten in de hel van de Middeleeuwen voor de Joden en in de vorige eeuw in de Holocaust. Ook de kerk heeft grote schade geleden. Immers de geestelijke wet van Genesis 12:3 (“Ik zal zegenen wie u zegenen, en wie u vervloekt zal Ik vervloeken”) is ook in deze zaken van toepassing gebleken. Paulus schreef:

“Wie onrecht doet zal zijn onrecht terug ontvangen”

Kolossenzen 3:25

Jesaja waarschuwde dat de HERE onrechtmatige roof haat

“Want Ik, de HERE, heb het recht lief. Ik haat onrechtmatige roof”

Jesaja 61:8

Het kerkelijke anti-Judaïsme beroofde Israël van z’n identiteit als Gods volk. Nu is de kerk van het Westen zelf in een enorme identiteitscrisis terecht gekomen en loopt dus leeg. De kerk vergeestelijkte Gods beloften voor Israël om zo die beloften op zichzelf toe te kunnen passen. Nu zijn we nauwelijks in staat om het geweldige heil in Christus te bevatten, laat staan om het te vatten, het ons toe te eigenen. We hebben de sabbat in de zondag veranderd en helaas is er niet veel meer over van de rustdag. Israël werd verstrooid onder de volken, verjaagd en veracht. Nu is de kerk een verdwijnende minderheid geworden, opgesplitst in en verstrooid onder kleine groepjes. Zo is er nog veel meer schade voortgekomen door de anti-Judaïstische houding van veel kerken.

De Bijbel en de vervangingsleer

We noemden de vervangingsleer ‘een beperkte en enge visie op de Schrift’. Deze bewering zullen we nu toelichten.

Nergens in het NT komen we lezen we dat de kerk of de Gemeente van Christus in de plaats van Israël is gekomen. Nergens komen we in de Schrift de uitdrukking ‘geestelijk Israël’ tegen. Van de 79 maal dat het woord Israël in het NT wordt genoemd gaat het inderdaad over Israël en niet over de Gemeente of de Kerk. Als in het NT zo’n ingrijpende gebeurtenis plaats zou vinden dat God van ‘uitverkoren volk’ veranderende dan zou de Heilige Geest toch minstens één van die 79 keer hebben aangegrepen om aan het woordje ‘Israël’ de mededeling toe te voegen:
‘Israël, dat na Pinksteren door de Gemeente vervangen is’.
Dat staat nergens!

Nog een argument:
Tienmaal wordt in de Bijbel de HERE de God van Abraham, de God van Izak, de God van Jakob genoemd. Vijfmaal in het OT en vijfmaal in het NT. Dus niet alleen in het OT, maar ook in het NT is de HERE de God van Israël.

Nog meer:
Paulus besteedt vier hoofdstukken van zijn brief aan de kerk van Rome aan Israël. En een groot deel van zijn brief aan de kerk te Epheze. Een sleuteltekst is:

“De genadegaven en de roeping van God zijn onberouwelijk”

Romeinen 11:29

God is en blijft bij Zijn keuze. Hij roept niemand anders voor de taak waar Hij Israël voor heeft bestemd. De kerk is niet in de plaats van Israël gekomen. Wij zijn:

“medeburgers van de heiligen” en “de heidenen zijn medeërfgenamen, medeleden en medegenoten van de belofte in Christus Jezus”

Efeziërs 2:19

Efeziërs 3:6

Joodse mensen die de Yeshua als Messias herkennen en erkennen zijn ‘niet bij ons gekomen’. Zoals Rebecca de Graaf haar hele leven heeft benadrukt. Wij zijn:

“geënt op de edele olijf”

Romeinen 11:16-21

Waarom die ‘blindheid’?

Het Joodse volk als geheel ziet Hem nog niet omdat:

“God hen een geest van diepe slaap heeft gegeven…tot de dag van heden”

Romeinen 11:8

Niet omdat zij zo hardnekkig zijn of omdat zij ‘Christus gekruisigd zouden hebben’. Zij zijn:

“vijanden van het Evangelie om uwentwil”

Romeinen 11:28

Dat betekent niet alleen ter wille van ons, maar ook door onze schuld. We noemden al iets van de kwalijke gevolgen van de anti-Judaïstische houding van veel oude kerkvaders. Verder zegt Paulus:

“hun val betekent rijkdom voor de wereld en hun tekort rijkdom voor de heidenen”

Romeinen 11:12

De conclusie is heel eenvoudig: Israël als volk kan Hem nog niet zien als de gekomen en de komende Verlosser. Niet alleen omdat God hen die ‘geest van diepe slaap’ heeft gegeven. Ook omdat God eerst het Heil voor ons gelovigen-uit-de-volken beschikbaar wilde stellen voordat Hij tot Zijn doel komt met zijn eigen, uitverkoren volk Israël. Overigens zegt de apostel Johannes iets zeer opmerkelijks:

‘Hierom konden zij niet geloven, omdat Jesaja elders gezegd heeft:Hij heeft hun ogen verblind en hun hart verhard…’

Johannes 12:39

Waarom wordt er dan nog altijd gezeurd over ‘de ongelovige Joden’?

Het einde van de vervangingsleer

Maar nu, nu zien we hoe de HERE naar Sion terugkeert. Hij herstelt Zijn volk en komt tot Zijn doel met Israël. Wij kunnen en mogen niet aan de kant blijven staan. Hoe schudden we de restanten van de vervangingsleer van ons af? In de eerste plaats door studie. Wat leert Gods Woord ons over de plaats van Israël in Gods plan? Wat leert het profetische Woord ons over wat God momenteel met, voor en in Israël doet? Waar is onze theologie, ons prediken en ons onderwijs nog besmet met die vervangingsleer? We kunnen in de leer gaan bij onze Messiaans-Joodse broeders wat betreft de vieringen van de bijbelse feesten.

Nu, in onze tijd is God bezig met het herstel van zijn volk Israël. Profetie na profetie wordt vervuld. Het land is en wordt hersteld volgens het profetische Woord. De Joden zijn teruggekomen en komen nog steeds terug, volgens het profetische Woord. Het geestelijk hersteld van Israël is al begonnen. Ook al volgens de voorzeggingen van de Bijbel. Het is alsof God wil zeggen: ‘Waar blijven jullie nu met jullie vervangingsleer’?
Niets vervangen!! God gaat door met zijn plan. Hij heeft Israël uitverkoren en zal met dat volk tot zijn doel komen. Hij vergist Zich nooit. En die lange ballingschap dan?

Zelfs in de ballingschap was het Joodse volk nog steeds Gods volk:

“Maar ook zelfs wanneer zij in het land van hun vijanden zijn, versmaad Ik hen niet en heb Ik geen afkeer van hen, zodat Ik hen zou vernietigen en mijn verbond met hen verbreken; want Ik ben de HERE hun God. Maar Ik zal hun ten goede gedenken het verbond met hun voorvaderen, die Ik voor de ogen van de volken uit het land Egypte heb geleid, om hun tot een God te zijn. Ik ben de HERE”.

Leviticus 26:44,45

De wereld versmaadde het Joodse volk. Op dit moment veracht de wereld de staat Israël. Maar God dacht en denkt heel anders over zijn volk.

“Want Ik weet, welke gedachten Ik over u koester, luidt het woord van de HERE, gedachten van vrede en niet van onheil, om u een hoopvolle toekomst te geven”

Jeremia 29:11

Dit geldt heel speciaal voor onze tijd. Want God zegt over zijn volk:

“Maar gij, Israël, mijn knecht, Jakob, die Ik verkoren heb, nakroost van mijn vriend Abraham, gij die Ik gegrepen heb van de einden van de aarde en geroepen uit haar uithoeken, tot wie Ik zei: Gij zijt mijn knecht, Ik heb u verkoren en u niet versmaad…’
‘Breng mijn zonen van verre en mijn dochters van het einde van de aarde, ieder die naar mijn Naam genoemd is…”

Jesaja 41:8,9

Jesaja 43:6

Een duidelijke adressering van deze laatste twee teksten uit Jesaja: Israël, Jakob en het volk dat ‘gegrepen is uit de einden van de aarde’. Dat gebeurt nu. Uit bijna alle landen van de wereld zijn de Joden terug gekomen. Israël is ook nu Gods knecht. Zij zijn Gods ‘zonen en dochters’. Het is alsof God Zelf door Zijn profetisch handelen met Israël een einde maakt aan de vervangingsleer. Andere artikelen in deze site vertellen meer over het herstel van israël in verband met bijbelse profetieën.

Plaats reactie

U bent van harte welkom om te reageren. Let s.v.p. even op de volgende zaken;

– Uw Email adres is verplicht maar wordt nooit getoond op de website.
– Uw reactie moet worden goedgekeurd. Het duurt dus even voordat uw reactie op de website zichtbaar is.


Met Israël op weg naar de Eindtijd

=== Gheel herziene uitgave ===

Geheel herziene uitgave van Met Israël op weg naar de Eindtijd

Een belangrijk boek over de Bijbelse en profetische betekenis van de actualiteit rondom Israël

Met Israël op weg naar de eindtijd is een uitwerking en verdieping van de vele seminars die de schrijver in de loop van de jaren door het land heeft gehouden.
Lees hier meer …

Bestel Met Israël op weg naar de Eindtijd via Gospel.nl, Christenen voor Israël, of Johannes Multimedia.

Eindtijd, Israël en de Islam

=== Een belangrijk, onthullend boek ===

Eindtijd, Israël en de Islam legt de diepste, geestelijke wortels van het conflict in het Midden Oosten bloot.

Onderwerpen o.a.; de eindtijdleer uit de Hadith, Ahmadinejad en Iran, Turkije (Ottomaanse Rijk), de Twaalfde Imam, de Mahdi; de islamitische messias, de droom van Nebukadnezar, etc. etc.
Lees hier meer …

Bestel Eindtijd, Israël en de Islam via Bruna, Bol.com, het Zoeklicht of bij Christenen voor Israel.

Meer Artikelen Alle Artikelen »

Vrijdag, 02 Jan '15

GOG Wat? Wie? Waar? Wanneer?

Hoe krijgen we wat meer zicht op het turbulente wereldgebeuren? Wat wil …

Maandag, 25 Aug '14

Drie actuele bijbelse stellingen

Veel mensen zappen vrolijk schouderophalend verder als ze het woordje “Bijbel” lezen. …

Maandag, 12 Mei '14

Gods geheime leger

De strijd om het komende Koninkrijk van God nadert een nieuwe climax. …

Donderdag, 14 Nov '13

Acht argumenten voor u

Dit is een artikel vol Bijbelse argumenten. De Bijbel wordt met de …

Naar Boven